🇩🇪Willkommen·Almanya Rehberiآوسبیلدونگ گواهی واکنسیناسیون برای آوسبیلدونگ: رشته‌های الزامی، اعتبار زمانی و نحوه اخذ کارت بینالمللی
راهنمای کامل گواهی واکسن برای آوسبیلدونگ آلمان: لیست واکسن‌های الزامی بچگی، هپاتیت B ۳ دوز + تایتر ≥۱۰۰، کرونا ، تفاوت بر اساس رشته پرستاری، پیراپزشکی، هتلداری
24 Ekim 2026·Güncelleme: 24 Ekim 2026·11 dakika okuma
برای ورود به آوسبیلدونگ در رشته‌های پیراپزشکی و پرستاری در آلمان، ارائه کارت واکسن بینالمللی (WHO) با واکسن‌های کامل بچگی، هپاتیت B سه‌مرحله‌ای با تایتر آنتی‌بادی ≥ ۱۰۰ IU/L و واکسن کرونا (در بسیاری از مراجع) الزامی است. این مدرک باید به‌صورت رسمی ترجمه و در زمان ثبت‌نام در شرکت آموزشی یا بیمارستان ارائه شود.
جدول محتوا
- چرا کارت واکسن برای آوسبیلدونگ حیاتی است؟
- واکسن‌های پایه (بچگی) که باید در کارت بینالمللی ثبت شده باشند
- هپاتیت B: الزام سه‌مرحله‌ای و تایتر آنتی‌بادی
- واکسن کرونا (COVID-19): وضعیت فعلی ۲۰۲۶
- تفاوت الزامات بر اساس رشته: پرستاری، پیراپزشکی، هتلداری و غیره
- نحوه اخذ کارت واکسن بینالمللی (WHO) در ایران
- اعتبار زمانی کارت واکسن و نتایج آزمایش خون
- ترجمه رسمی و احراز هویت مدارک برای سفارت آلمان
- دام‌های رایج و چک‌لیست نهایی قبل از سفر
چرا کارت واکسن برای آوسبیلدونگ حیاتی است؟
طبق مقررات قانون پیشگیری از عفونت (Infektionsschutzgesetz - IfSG) و دستورالعمل‌های Bundesagentur für Arbeit، هر متقاضی آوسبیلدونگ در بخش بهداشت و درمان باید اثبات کند که ضد عفونیتی کامل دارد. این الزام برای محافظت از بیماران و کارکنان است و عدم ارائه مدارک کامل می‌تواند منجر به عدم پذیرش در شرکت آموزشی (Ausbildungsbetrieb) یا لغو قرارداد آوسبیلدونگ شود. به گزارش پورتال رسمی Make it in Germany، مدارک واکنسیناسیون از پیش‌نیازهای ورود به مشاغل پیراپزشکی است.
نکته مهم: بسیاری از متقاضیان ایرانی فکر میکنند فقط واکسن کرونا کافی است، در حالی که واکسن‌های بچگی و هپاتیت B الزام‌های اصلی و ثابت هستند.
واکسن‌های پایه (بچگی) که باید در کارت بینالمللی ثبت شده باشند
واکسن‌های زیر باید طبق برنامه واکنسیناسیون ایران (و مطابق با تقویم WHO) کامل شده و در کارت بینالمللی ثبت باشند:
| واکسن | تعداد دوز استاندارد | نکته مهم |
|---|
| دیفتری (Diphtherie) | ۳ دوز اولیه + تقویت | معمولاً در ایران به صورت پنتاوالنت یا هگزاوالنت تزریق شده |
| تتانوس (Tetanus) | ۳ دوز اولیه + تقویت | تقویت هر ۱۰ سال یک بار پیشنهادی است |
| سرفه‌خونک (Pertussis) | ۳ دوز اولیه + تقویت | در ترکیب با دیفتری و تتانوس (DTP/Tdap) |
| خ Rouge (Masern) | ۲ دوز | دوز اول ۱۲-۱۵ ماهگی، دوز دوم ۱۵-۲۳ ماهگی |
| کبد عفونی A (Hepatitis A) | ۲ دوز | در ایران از سال ۱۳۹۴ در برنامه ملی وارد شد |
| کبد عفونی B (Hepatitis B) | ۳ دوز | جداگانه در بخش بعد بررسی میشود |
| ابوابه (Mumps) | ۲ دوز | معمولاً به صورت MMR |
| روبهولا (Röteln) | ۲ دوز | معمولاً به صورت MMR |
| پولیو (Polio) | ۴ دوز (OPV/IPV) | ایران از OPV استفاده می‌کند؛ برای آلمان IPV ترجیح داده میشود |
| هیموفیلوس اینفلوئنزا نوع b (Hib) | ۳-۴ دوز | در واکسن‌های ترکیبی ایران وجود دارد |
منبع: تقویم واکنسیناسیون وزارت بهداشت ایران و دستورالعمل‌های Robert Koch-Institut (RKI) برای مشاغل بهداشتی.
اگر یکی از دوزها در کارت ناقص است، باید پیش از سفر در مراکز بهداشتی ایران تکمیل شود و در کارت بینالمللی ثبت گردد.
هپاتیت B: الزام سه‌مرحله‌ای و تایتر آنتی‌بادی
برای رشته‌های پرستاری (Pflegefachmann/frau)، پیراپزشکی (Medizinische/r Fachangestellte/r، MTA، OTA، ATA) و قebleه (Hebamme)، هپاتیت B سه‌مرحله‌ای اجباری است. طبق دستورالعمل‌های BAMF و Bundesärztekammer، تنها داشتن سه دوز در کارت کافی نیست؛ باید تایتر آنتی‌بادی Anti-HBs ≥ ۱۰۰ IU/L در آزمایش خون اثبات شود.
پروتکل استاندارد هپاتیت B برای آوسبیلدونگ:
- دوز اول: روز ۰
- دوز دوم: ماه ۱ (حداقل ۴ هفته پس از دوز اول)
- دوز سوم: ماه ۶ (حداقل ۸ هفته پس از دوز دوم و ۱۶ هفته پس از دوز اول)
- آزمایش تایتر: ۴ تا ۸ هفته پس از دوز سوم
اگر تایتر ≥ ۱۰۰ IU/L باشد: ایمنی کامل اثبات شده و در کارت بینالمللی ثبت میشود.
اگر تایتر ۱۰-۹۹ IU/L باشد: یک دوز تقویت (Booster) تزریق و ۴ هفته بعد تایتر مجدد چک میشود.
اگر تایتر < ۱۰ IU/L باشد: غیرپاسخ‌دهنده (Non-responder) محسوب میشود؛ باید سری کامل تکرار شود (مجموعاً ۶ دوز) و مجدداً تایتر سنجی شود.
نکته عملی: در ایران بسیاری از متقاضیان تنها سه دوز را در کارت دارند اما تایتر ندارند. بیمارستان‌های آلمان فقط تایتر ≥ ۱۰۰ IU/L را میپذیرند. این آزمایش را در آزمایشگاههای معتبر ایران (مانند درمانی، پاستور، دیاک) انجام دهید و نتیجه را به انگلیسی/آلمانی ترجمه رسمی کنید.
منبع: راهنمای مشاغل بهداشتی Make it in Germany و دستورالعمل RKI برای پرستاران و پرسنل پزشکی.
واکسن کرونا (COVID-19): وضعیت فعلی ۲۰۲۶
از آوریل ۲۰۲۳ (با اصلاح قانون IfSG)، الزام قانونی واکسن کرونا برای پرسنل بهداشتی (einrichtungsbezogene Impfpflicht) لغو شده است. با این حال، بر اساس نظرسنجی‌های Deutsche Krankenhausgesellschaft (DKG) در سال ۲۰۲۵، بیش از ۸۰٪ بیمارستان‌های آلمان همچنان در قراردادهای کار و پذیرش آوسبیلدونگ، اثبات واکنسیناسیون کامل کرونا (حداقل دو دوز mRNA یا یک دوز بستر) را درخواست میکنند.
واکسن‌های پذیرفته شده در آلمان (لیست PEI):
- Comirnaty (BioNTech/Pfizer) — mRNA
- Spikevax (Moderna) — mRNA
- Vaxzevria (AstraZeneca) — وکتور ویروسی
- Jcovden (Janssen/Johnson & Johnson) — وکتور ویروسی (یک دوز)
- Nuvaxovid (Novavax) — پروتئینی
- Valneva — غیرفعال کامل
واکسن‌های ایرانی (COVIran Barekat، SpikoGen، Razi Cov Pars) در لیست PEI و EMA نیستند. اگر این واکسنها را تزریق کرده‌اید، برای پذیرش در بیمارستان‌های آلمان باید حداقل یک دوز بستر با واکسن mRNA (Comirnaty یا Spikevax) در آلمان یا کشور ثالث دریافت کنید.
منبع: Paul-Ehrlich-Institut (PEI) و Make it in Germany — بخش مشاغل بهداشتی.
تفاوت الزامات بر اساس رشته: پرستاری، پیراپزشکی، هتلداری و غیره
| رشته آوسبیلدونگ | واکسن‌های بچگی | هپاتیت B (۳ دوز + تایتر ≥ ۱۰۰) | واکسن کرونا (دو دوز/بستر) | نکات اضافه |
|---|
| پرستاری (Pflegefachmann/frau) | الزامی | الزامی | درخواست اکثر بیمارستانها | تست TB (IGRA) هم الزامی |
| پیراپزشکی پزشکی (MFA) | الزامی | الزامی | درخواست اکثر مراجع | |
| تکنولوژی عملیات (OTA) | الزامی | الزامی | درخواست اکثر بیمارستانها | |
| تکنولوژی انستزی (ATA) | الزامی | الزامی | درخواست اکثر بیمارستانها | |
| رادیولوژی پزشکی (MTR) | الزامی | الزامی | درخواست اکثر بیمارستانها | |
| هتلداری (Hotelfachmann/frau) | الزامی | پیشنهادی | اختیاری | هپاتیت A پیشنهادی قوی |
| آشپزی (Koch/Köchin) | الزامی | پیشنهادی | اختیاری | هپاتیت A پیشنهادی قوی |
| فروش و بازاریابی (Kaufmann/frau) | الزامی | نه | اختیاری | فقط واکسن‌های بچگی |
| فناوری اطلاعات (Fachinformatiker) | الزامی | نه | اختیاری | فقط واکسن‌های بچگی |
منبع: جداول پیش‌نیازهای پزشکی Bundesagentur für Arbeit و قرارداده‌های جمعی (Tarifverträge) بیمارستانها.
نحوه اخذ کارت واکسن بینالمللی (WHO) در ایران
کارت واکسن بینالمللی (International Certificate of Vaccination or Prophylaxis - ICVP) یا «کارت زرد» تنها مدرک واکنسیناسیون است که توسط مراجع آلمان پذیرفته میشود. کارت‌های داخلی ایران (کارت سبز، دفترچه سلامت، کارت الکترونیک سیب) به تنهایی پذیرفته نمی‌شوند.
مراحل اخذ در ایران (۲۰۲۶):
- مراجعه به مراکز مجاز: تنها مراکز بهداشتی شبکه جامع سلامت و مراکز واکسناسیون بینالمللی مجوز صدور کارت WHO را دارند. لیست مراکز در وب‌سایت وزارت بهداشت (behdasht.gov.ir) و دانشگاه علوم پزشکی هر شهر منتشر شده است.
- مدارک مورد نیاز: کارت ملی/کارت سبز اصلی، شناسنامه، پاسپورت (برای ثبت نام انگلیسی)، یک عکس ۳×۴.
- انتقال اطلاعات: کارشناس مرکز اطلاعات کارت ملی را به کارت بینالمللی (WHO) کپی می‌کند. اگر واکسن‌های ناقص باشند، در همان جلسه تکمیل می‌شوند.
- مهر و امضای رسمی: کارت باید مهر مرکز بهداشتی، امضای پزشک مجاز و کد رهگیری داشته باشد.
- هزینه: در سال ۱۴۰۵، هزینه صدور کارت بینالمللی در مراکز دولتی حدود ۵۰۰,۰۰۰ تا ۸۰۰,۰۰۰ ریال است (قابل تغییر هر سال).
- زمان‌بندی: کارت در همان روز یا حداکثر ۲ روز کاری تحویل داده میشود.
نکته حیاتی: نام و نام خانوادگی در کارت بینالمللی باید دقیقاً با پاسپورت یکسان باشد (حروف بزرگ انگلیسی). هر مغایرت کوچک (مثلا «ی» به جای «ی» عربی، یا فاصله نام) باعث رد مدارک در سفارت یا بیمارستان میشود.
منبع: دستورالعمل وزارت بهداشت ایران و تجربه‌های پذیرش آوسبیلدونگ موسسه آلتین قلم امید.
اعتبار زمانی کارت واکسن و نتایج آزمایش خون
| مدرک | اعتبار | توضیح |
|---|
| کارت واکسن بینالمللی (واکسن‌های بچگی، هپاتیت B، MMR، پولیو) | مدامالعمر | اگر دوزها کامل و با تاریخ/مهر رسمی ثبت شده باشند |
| نتیجه آزمایش تایتر هپاتیت B (Anti-HBs) | ۳ ماه | بیمارستانها نتیجه آزمایش حداکثر ۳ ماه قبل از شروع آوسبیلدونگ می‌خواهند |
| نتیجه تست سلولوز/IGRA (TB) | ۳ ماه | برای رشته‌های پیراپزشکی و پرستاری الزامی |
| گواهی واکسن کرونا | بدون انقضای رسمی | اما بسیاری از بیمارستانها بستر ۱۲ ماهه می‌خواهند |
منبع: قرارداده‌های جمعی TVöD-K و TV-L و دستورالعمل‌های بیمارستان‌های دانشگاهی (Uniklinik) در سال ۲۰۲۵-۲۰۲۶.
ترجمه رسمی و احراز هویت مدارک برای سفارت آلمان
تمام مدارک واکنسیناسیون (کارت بینالمللی، نتیجه آزمایش تایتر هپاتیت B، تست TB، گواهی کرونا) باید توسط مترجم رسمی دادگستری ایران به زبان آلمانی ترجمه و احراز هویت (Apostille/Legalization) شوند.
مراحل:
- ترجمه رسمی توسط مترجم معرفی شده درdadgostari.ir
- احراز هویت ترجمه در دفتر احراز هویت اسناد وزارت خارجه (تهران، خیابان دروازه شمیران، کوچه نهم)
- برای کارت واکسن بینالمللی: اصل کارت + ترجمه + احراز هویت
- برای نتایج آزمایش خون: اصل گزارش آزمایشگاه + ترجمه + احراز هویت
هزینه تقریبی ۱۴۰۵: ترجمه هر صفحه ۳۰۰,۰۰۰ تا ۵۰۰,۰۰۰ ریال + هزینه احراز هویت وزارت خارجه (حدود ۲۰۰,۰۰۰ ریال هر سند).
منبع: سفارت آلمان در تهران — لیست مترجمان رسمی و راهنمای احراز هویت.
دام‌های رایج و چک‌لیست نهایی قبل از سفر
۵ دام رایج که متقاضیان آوسبیلدونگ در آن گیر میکنند:
- فقط کارت سبز ملی داشتن — کارت بینالمللی (WHO) الزامی است.
- نداشتن تایتر هپاتیت B — سه دوز در کارت کافی نیست؛ آزمایش خون ≥ ۱۰۰ IU/L الزامی است.
- نام مغایر با پاسپورت — حتی یک حرف یا فاصله متفاوت، مدرک را باطل می‌کند.
- تست TB (IGRA) نکردن — برای پرستاری و پیراپزشکی الزامی است و ۳ ماه اعتبار دارد.
- ترجمه غیررسمی یا بدون احراز هویت — سفارت و بیمارستانها فقط ترجمه رسمی + احراز هویت وزارت خارجه را میپذیرند.
چک‌لیست نهایی (قبل از مراجعه به سفارت/شرکت آموزشی):
سوالات متداول
۱. آیا کارت واکسن الکترونیک سیب (SIB) پذیرفته میشود؟
خیر. سفارت آلمان و بیمارستانها فقط کارت بینالمللی کاغذی (WHO) با مهر و امضای رسمی مرکز بهداشتی را میپذیرند. کارت سیب فقط برای استخراج اطلاعات به کار میرود.
۲. من هپاتیت B سهدوزی داشتهام اما تایترم ۴۰ IU/L است. چه کار کنم؟
این یعنی شما پاسخدهنده ضعیف (Low responder) هستید. باید یک دوز تقویت (Booster) تزریق کنید و ۴ هفته بعد تایتر مجدد بگیرید. اگر باز هم زیر ۱۰۰ بود، باید سری کامل ۳ دوزی تکرار شود (مجموعاً ۶ دوز). این پروسه ۶ تا ۹ ماه طول میکشد؛ زودتر آغاز کنید.
۳. واکسن کرونا ایرانی (بارکت/اسپایکوژن) برای آوسبیلدونگ قبول است؟
خیر. این واکسنها در لیست Paul-Ehrlich-Institut (PEI) و EMA نیستند. باید در آلمان یا کشور ثالث حداقل یک دوز بستر با واکسن mRNA (Comirnaty یا Spikevax) دریافت کنید. بسیاری از بیمارستانها این را در قرارداد آوسبیلدونگ قید میکنند.
۴. کارت واکسن بینالمللی من ۱۰ سال پیش صادر شده. معتبر است؟
بله، کارت بینالمللی اعتبار مدامالعمر دارد اگر دوزها با تاریخ و مهر رسمی ثبت شده باشند. اما برای هپاتیت B باید تایتر تازه (حداکثر ۳ ماه) داشته باشید. همچنین اگر دوزهای تقویت تتانوس/دیفتری ۱۰ ساله ندارید، پیشنهادی است انجام دهید.
۵. آیا برای آوسبیلدونگ هتلداری هم هپاتیت B الزامی است؟
نه، الزامی نیست. اما پیشنهادی قوی است. هپاتیت A برای هتلداری و آشپزی پیشنهادی قوی است. برخی هتلهای بزرگ ممکن است هپاتیت B بخواهند، اما الزام قانونی فقط برای مشاغل پیراپزشکی و پرستاری است.
۶. تست TB (IGRA) کجا انجام شود و چقدر میکشد؟
در آزمایشگاههای مرجع ایران (درمانی، پاستور، دیاک، رازی) انجام میشود. هزینه حدود ۱ تا ۲ میلیون ریال و نتیجه ۲ تا ۳ روز کاری طول میکشد. نتیجه باید منفی باشد و حداکثر ۳ ماه قبل از شروع آوسبیلدونگ صادر شده باشد.
منابع رسمی
سلب مسئولیت
اطلاعات این مقاله بر اساس مقررات و ارقام سال ۲۰۲۶ (۱۴۰۵) گردآوری شده است. مقررات واکنسیناسیون، الزامات رشته‌ها و هزینه‌ها ممکن است هر سال تغییر کنند. پیش از هر اقدام، حتماً از وب‌سایت‌های رسمی BAMF، Make it in Germany، سفارت آلمان در تهران و وزارت بهداشت ایران اطلاعات لحظه‌ای را بررسی کنید. این مقاله مشاوره حقوقی یا پزشکی محسوب نمی‌شود.
چه کسی می‌تواند در این مسیر کمک کند؟
کارشناسان موسسه آلتین قلم امید با ۱۵ سال سابقه در پذیرش آوسبیلدونگ آلمان، بررسی تطابق مدارک واکنسیناسیون با الزامات رشته انتخابی، راهنمایی برای تکمیل ناقص‌ها، ترجمه رسمی و احراز هویت مدارک، و پرونده ویزای §16a AufenthG را انجام می‌دهند. اگر در انتخاب رشته، سنجش شانس پذیرش، یا تهیه پرونده پزشکی دچار شک شده‌اید، می‌توانید از مشاوره رایگان استفاده کنید. خدمات مرتبط: تحصیل در آلمان، پذیرش آوسبیلدونگ، ویزای کاری و آوسبیلدونگ.
